భగవద్గీత

భగవద్గీత  గ్రంథాన్ని ఎవరు ఎప్పుడు రాసారు? ఆ కాలమానం లో ఏమి జరిగి ఉండవచ్చు,? రాయడానికి గల కారణాలు ఏమిటి.? రాస్తే ఒక్కసారే, ఒక రచయితే రాశారా లేక దఫాలు దఫాలు గా పలువురు రాశారా?

దాన్ని మహాభారత ఇతిహాసం లో ఇరికించడం ఎందువలన జరిగింది..!?! 

ఈ గ్రంథాన్ని గుర్తించి ప్రాముఖ్యం లోకి తెచ్చింది ఎవరు..!?! 

గీత పై భాష్యాలు ఏంటి..!?! 

భగవద్గీత రచనా కాలం, దాని వాడుక ప్రారంభం, సాంస్కృతిక-సామాజిక నేపథ్యం గురించి ప్రస్తుత ఆధునిక పరిశోధనలు (2020–2025 వరకు వచ్చిన ముఖ్యమైన పేపర్లు, పుస్తకాలు) ఏం చెబుతున్నాయో సంక్షిప్తంగా, నిజాలు ఏమిటో చూద్దాం.

రచనా కాలం (Date of Composition)

ప్రస్తుత అకాడ మిక్ కన్సెన్సస్ దాదాపు అన్ని ప్రముఖ ఇండాలజిస్టులు( భారత ఉపఖండం యొక్క చరిత్ర, సంస్కృతులు, భాషలు మరియు సాహిత్యాలను అధ్యయనం చేసే పరిశోధనకారులు)ఒప్పుకునేది...

భగవద్గీత మహాభారతంలోని భీష్మ పర్వం (అధ్యాయాలు 25–42) లోపలే ఇన్సర్ట్ చేయబడిన ఒక స్వతంత్ర ఉపనిషత్తు లాంటి టెక్స్ట్ గా గుర్తించబడింది.

దీని మూల రూపం (core layers) క్రీ.పూ. 200 నుంచి క్రీ.శ. 200 మధ్య రచించబడింది.

అతి తక్కువ మంది మాత్రం (traditionalists తప్ప) క్రీ.పూ. 5వ శతాబ్దం కంటే ముందుగా ఉందని అంగీకరిస్తారు.

ముఖ్యమైన ఆధునిక పరిశోధనలు..

Richard Garbe (1908) → క్రీ.పూ. 100 ప్రాంతం.

 K.N. Upadhyaya (1969), Angelika Malinar (2007) → క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం

Arvind Sharma (1986), Ithamar Theodor (2010) → క్రీ.పూ. 1వ శతాబ్దం నుంచి క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం.

Bibek Debroy & Gavin Flood (2020–2023) → క్రీ.పూ. 200–క్రీ.శ. 100 మధ్య.

ఇటీవలి అతి ముఖ్యమైన పేపర్.. Ishan Wadhwa & Joydeep Bagchee (2023) “The Date of the Bhagavadgītā” (Journal of Indian Philosophy) → లింగ్విస్టిక్, టెక్స్చువల్ ఎవిడెన్స్ ఆధారంగా క్రీ.పూ. 150 ± 100 సంవత్సరాల మధ్య ఉందని నిర్ధారణ.

అంటే సుమారు క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం చివర – క్రీ.శ. 2వ శతాబ్దం ప్రారంభం మధ్య దీని మొదటి రూపం వచ్చిందని 95% మంది స్కాలర్లు ఒప్పుకుంటున్నారు. 

ఎప్పటి నుంచి వాడుకలో ఉంది?

మొదటి బయటి (outside) రిఫరెన్స్.. ఆశ్వఘోషుడు (క్రీ.శ. 100 ప్రాంతం) తన “బుద్ధచరిత”లో గీత శ్లోకాలను కొట్ చేశాడు.

శంకరాచార్యుల వరకు (క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దం) ఇది ఇంత పెద్దగా పాపులర్ కాలేదు. శంకరుల తర్వాతే గీత మీద భాష్యాలు, ప్రాముఖ్యం వచ్చాయి. తర్వాత నే దీనిని ప్రమాణంగా అంగీకరించారు. అప్పటి నుండి ఇది హిందూ ధర్మ శాస్త్రాలలో ఒక ప్రధాన గ్రంథంగా, పవిత్రంగా, విస్తృతంగా వాడుకలో ఉంది. హిందూ ధర్మంలో “త్రిమూర్తి గ్రంథం” (ఉపనిషత్తులు, బ్రహ్మసూత్రాలు, భగవద్గీత)లో ఒకటిగా మారడానికి ఆది శంకరాచార్యుల భాష్యం (క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దం) నిర్ణయాత్మకం.

అంతకు ముందు ఇది మహాభారతంలో కేవలం ఒక ఉపదేశం మాత్రమే. 👉శంకరుల తర్వాతే దీనిపై రామానుజులు, మధ్వులు, వల్లభులు, తిలక్, గాంధీజీ – అందరూ భాష్యాలు రాసి, దీన్ని హిందూ జీవితంలో అతి కేంద్రీయ గ్రంథంగా మార్చారు.👈

క్రీ.శ. 300–500 మధ్య మహాభారతంలోకి పూర్తిగా ఇన్టిగ్రేట్ అయింది (వుల్గేట్ ఎడిషన్). 

ఇది ఒకేసారి రాయబడలేదు.. వివిధ దశల్లో లేయర్లుగా జోడించబడింది అని కూడా నిరూపించ బడింది.

(భగవద్గీత ద్వాపర యుగంలో, కురుక్షేత్ర యుద్ధం ప్రారంభానికి ముందు, శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి ఉపదేశించినట్లుగా హిందూ సంప్రదాయం చెబుతుంది. ఇది మౌఖికంగా ఉండి, ఆ తర్వాత మహాభారతంలో ఒక భాగం వ్రాతపూర్వకంగా సంకలనం చేయబడింది అనేది నమ్మకమే కానీ వాస్తవం కాదు.)

రాయడానికి సాంస్కృతిక-సామాజిక కారణాలు

ప్రధాన కారణాలు (ఆధునిక పరిశోధనల ప్రకారం)...

మొట్ట మొదటి ప్రధాన కారణం,వేద ప్రామాణ్యం క్షీణించడం... బౌద్ధ, జైన మతాల ఎదుగుదల వల్ల బ్రాహ్మణ్యం సంక్షోభంలో పడింది. వేదాలు ఆచరణలో లేకపోతున్నాయి → కొత్త టెక్స్ట్ కావాలి. 

రెండవ అవసరం, హైందవంలోని భక్తి మార్గం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ప్రచారం చేయాల్సిన అవసరం. జ్ఞాన మార్గం (ఉపనిషత్తులు), కర్మ మార్గం (మీమాంస) లు సామాన్యులకు కష్టం. భక్తి అనే సులువైన మార్గాన్ని ప్రవేశపెట్టాల్సి వచ్చింది.

మూడవ సామాజిక అవసరం క్షత్రియులను బ్రాహ్మణీకరణ చేయడం...కృష్ణుడు క్షత్రియుడు కాబట్టి, క్షత్రియ ధర్మాన్ని బ్రాహ్మణ్య వర్ణాశ్రమ ధర్మంలోకి జోడించే ప్రయత్నం గా చూడవచ్చు.

నాలుగవ అవసరం 👉శూద్రులు, స్త్రీలకూ మోక్షం కల్పించడం (9.32) → బౌద్ధ, జైన మతలతో పోటీ పడటానికి హిందూమతం ఇంక్లూసివ్‌గా మారాల్సి వచ్చింది.👈

ఐదవ అవసరం యోగ ఆధ్యాత్మికత యొక్క సింథసిస్ కొరకు.. సాంఖ్య, యోగ, వేదాంత, భక్తి – నాలుగింటినీ ఒకే టెక్స్ట్‌లో కలపడం జరిగింది.

👉 ఇటీవలి ముఖ్యమైన రీసెర్చ్ పేపర్లు (2015–2025)👈

Malinar, Angelika (2007, reprint 2021) The Bhagavadgītā: Doctrines and Contexts → గీతను ఒక “crisis text”గా వర్ణిస్తుంది.

Theodor, Ithamar (2016) Exploring the Bhagavad Gītā → గీత ఒక స్వతంత్ర టెక్స్ట్ కాదు, మహాభారతంలోని didactic insertion అని నిరూపణ.

Sutton, Nicholas (2017) – Bhagavad Gītā.. The Song of God → భక్తి మార్గం బౌద్ధ పోటీకి ప్రతిస్పందనగానే రాసారని.

Wadhwa & Bagchee (2023) అతి ముఖ్యమైన పేపర్ → గీతలోని భాష, మీటర్, ఇంటర్‌టెక్స్చువాలిటీ ఆధారంగా క్రీ.పూ. 150 ± 100 అని కన్ఫర్మ్ చేశారు.

Adluri & Bagchee (2018, 2022) The Nay Science మరియు Philology and Criticism → గీతను క్రీ.పూ. 4000 సంవత్సరాలకు పూర్వ రచనగా తీసుకెళ్లే ప్రయత్నాలను పూర్తిగా తోసిపుచ్చారు.

భగవద్గీత క్రీ.పూ. 200 నుంచి క్రీ.శ. 200 మధ్య (అత్యధికంగా క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం చివర) రాయబడింది. బౌద్ధ-జైన మతాలతో పోటీ, వర్ణాశ్రమ ధర్మాన్ని కాపాడుకోవడం, భక్తి మార్గాన్ని ప్రవేశపెట్టడం కోసం రాసిన “crisis response text”. శంకరాచార్యుల తర్వాతే (8వ శతాబ్దం) ఇది హిందూ గ్రంథాలలో అతి ముఖ్యమైనదిగా మారింది.

పురాణవాదులు క్రీ.పూ. 3000–5000 అని చెప్పినా, ఆధునిక టెక్స్చువల్ క్రిటిసిజం, లింగ్విస్టిక్స్, ఆర్కియాలజీ ఏవీ దాన్ని సపోర్ట్ చేయవు.